Brestovac kod Bora

Click here to edit subtitle

O Brestovcu

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Država ........................... Srbija

Okrug ............................. Borski

Opština .......................... Bor 

Koordinate ..................... 44° 02′ 14" SGŠ

                                  22° 04′ 35" IGD

Nadmorska visina ........... 292m

Stanovništvo (2011) ........ 2950

Broj pošte ....................... 19229

Pozivni broj .................... 030

Reg. oznaka .................... BO

                                                                            

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Selo Brestovac nalazi se u istčnoj Srbiji, 3 km južno od Bora. Naselje je zbijenog tipa, formirano uz Brestovačku reku koja izvire ispod Crnog vrha a uliva se u Crnu reku (Timok). Na 5 km od sela na istoj reci, nalazi se poznata lekovita Brestovačka banja.

Pouzdanih podataka o nastanku sela nema, ali od brojnih legendi koje postoje o nastanku sela najupečatljivija je priča Milana S. Ilića. Po njegovoj priči , u XVI i XVII veku, na području današnjeg Brestovca bila su dva naselja. Jedno se zvalo Brestovac, a drugo Kučajna. Žitelji Kučajne bili su izloženi pljačkama od strane Turaka.Većina ljudi se iselila, mali broj priklonio se Brestovljanima. U to vreme stanovništvo je živelo u burdeljima (zemunicama). Naziv sela dobio je najverovatnije po stablima Brestova koji su  rasli u Brestovačkom potoku. Pod najvećim  brestom okupljao se narod radi verskih obreda. Kad su polazili na ovo mesto, ljudi su govorili: „Idemo kod brestova“. Od Brestova je nastao naziv Brestovac.

Prvi zapis o selu datira iz 1586.g. kao selo u okviru Vidinskog sandžaka, tada pod imenom Brestova, a ne Brestovac, kao naselje iz oblasti Crnorečja. Brestovac  je do početka 20. veka bio tipično razbijeno selo. Živa je tradicija da se živelo po brdima i visoravnima u “kotunima” kao interesnim zajednicama, ali i u “pojatama” kao prebivalištima ljudi i stoke.

Početkom 20. veka, selo se počelo zbijati u današnji centar sela, ali i dalje ostaje izdeljeno na zaseoke, takođe veoma udaljene, koji su vremenom nastali sažimanjem kotuna. Tim procesom sabijanja sela nastala je pojava “udvojenosti” naselja, tj. svaka porodica ima po dve kuće: u centru sela i na imanju ili pojati.

Tako se danas centar sela deli na: Levu stranu i Desnu stranu sela u odnosu na Brestovačku reku. Zaseoci u okolini Brestovca su: Tilva Njagra, Ogašu Bugarin, Ogašu Brestovcului, Trnjane, Dumbrava, Banjsko polje, Kraku Kržan, Kučajna, Murej, Čoka mošului.

Prva škola osnovana je 1867. godine, i to isključivo za mušku decu, a tek 1893. godine za žensku decu.  Prva školska zgrada izgrađena je 1879. godine, i to kao čatmara, a tek 1904. Brestovac dobija školsku zgradu sa tri učionice. Danas je to savremena osmogodišnja škola. U selu postoji crkva koja je konačno renovirana 1980, nakon mnogo godina, a posvećena je Sv. apostolima Petru i Pavlu. U selu postojie Zgrada Mesne kancelarije, Dom kulture, Pošta, više prodavnica, ambulanta.

Uz Brestovac se pominje i „banja“ – 5 kilometara uz samu obalu Brestovačke reke. Još su Turci znali za blagotvorne izvore, ali je banju u pravom smislu afirmisao knez Miloš Obrenović. Njena izgradnja započeta je 1837, a nastavljena je i pod dinastijom Karađorđevića Pred kraj XIX veka to je bilo poznato lečilište pod imenom Brestovačka banja, daleko poznatije i posećenije nego danas. Najveći deo Brestovljana je poreklom iz Borskog dela timočke doline, ali se pretpostavlja da su prvi doseljenici poreklom iz Almanaša u Rumuniji.

U naselju Brestovac živi 2412 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,3 godina (40,3 kod muškaraca i 42,4 kod žena). U naselju ima 966 domaćinstva. Za razliku od sela i većih mesta pored Dunava u istočnoj Srbiji gde se tradicionalno odlazi, pa i ostaje u inostranstvu, u Brestovcu ova pojava nije u modi. Ljudi se više vezuju za RTB. Doseljavanje nije izraženo, mada je, očigledno, natalitet u porastu. Brestovac nije obično selo. Njegovi meštani se ponose što u njemu rode svraćaju češće nego u drugim sredinama, i ukazuju na statistiku prema kojoj je Brestovac jedino naselje u Srbiji sa pozitivnim prirodnim priraštajem.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Google map Brestovac kod Bora

44° 02′ 14" 22° 04′ 35"

Privredno-turistička karta timočke krajine


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

© 2014 - by Stefa